Vrije Tijd

Hoewel de vrijwilligers en stagiaires met het doel komen om te werken, te leren en ervaringen uit te wisselen, is vrije tijd evengoed belangrijk. De vrijwilligers en stagiaires die we tot nu toe hebben ontvangen hebben het prima naar hun zin gehad in La Paz.
Hoewel je het misschien niet zo bedenken van tevoren, het is een stad waar je leuk uit kan gaan, er is voor ieder wat wils.

Behalve uitgaan wordt er ook veel gesport; met name de spinning-lessen en het salsa dansen zijn favoriet. Af en toe wordt er gezwommen of bezoekt iemand een sportschool. Fietsen is helaas niet aan de orde in deze stad met het drukke verkeer en bovendien de onmogelijk steile straten en wegen.

Eten en drinken

Bolivianen houden van eten en drinken. Iedere streek heeft bepaalde typische gerechten en gebruiken. Er wordt vrij veel tijd besteed aan eten en drinken en vaak is het een echt familie gebeuren.

Het ontbijt, desayuno, is over het algemeen vrij sober. Thee, koffie of melk met brood en kaas is misschien wel het meest gangbare ontbijt. Maar er zijn ook regio`s waar rijst met gebakken banaan en gebakken ei als ontbijt geserveerd wordt. Er kan ontbeten worden op alle markten. Meestal wordt er `api` of `tojori` genuttigd. Dit zijn zeer voedzame warme dranken op basis van mais met kruiden en suiker. Het wordt geserveerd met `buñuelo` een soort platte oliebol of `pastel`, een gefrituurde pastei met kaas. In Tarija heten buñuelos ´sopaipillas`.

Halverwege de ochtend eten veel mensen een warm en hartig tussendoortje. De beroemde `salteña` (een pastei uit de oven met vlees, wat groenten, gekookt ei, olijf en rozijn) is wellicht het meest geliefd. Andere mogelijkheden zijn gevulde aardappelbollen, en in de laaglanden een soort hamburger met gekookte cassave.

Het middageten, ´almuerzo´ is de hoofdmaaltijd. Bijna alle winkels en kantoren gaan dan ook dicht tussen de middag en wel vanaf 12:00 tot bijna 15:00! Veel mensen eten buitenshuis in een `pension`. In de pensions en restaurants wordt tussen de middag `almuerzo` geserveerd voor een vaste prijs. Een almuerzo familiar bestaat uit soep, hoofdgerecht en een toetje. Een almuerzo ejecutivo bestaat meestal uit een voorgerecht, soep, hoofdgerecht, een toetje en koffie of thee. De soep is goed gevuld met veel groenten, weinig vlees en verder rijst, pasta of een graansoort. Het hoofdgerecht kan van alles zijn, maar wordt meestal gekarakteriseerd door veel vlees en weinig groenten, naar onze Hollandse maatstaven. Er wordt veel rijst gegeten en in de hooglanden aardappel en gedroogde aardappel (chuño). Pasta wint aan populariteit maar is meestal niet erg smakelijk. Hoewel er een grote verscheidenheid aan groente te verkrijgen is op de markten, wordt er niet veel groente gegeten. Groenten gaan in de soep en verder wordt er `salade` geserveerd, wat meestal niet meer is dan wat blaadjes sla met wat stukjes tomaat en rauwe ui erop. Het toetje is soms een stuk fruit, een sinaasappel of een banaan. Verder wordt er ook vaak gelatine als toetje gegeten of een soort papje van maïzena met gekookte vruchten. Een almuerzo familiar kost tussen de 5 en de 10 bs, (0,50 tot 1 Euro) een almuerzo ejecutivo tussen de 10 en 15 bs (1 tot 1.50 Euro).

Tussen vier en zes uur `s avonds wordt in veel gezinnen thee gedronken. In sommige gevallen wordt er hierna geen avondeten meer genuttigd. De thee (of koffie) wordt vaak geserveerd met brood, kaas, worst, olijven of ei. Rijkere families kopen verse luxe broodjes en gebakjes voor bij de thee.

`s Avonds kan je in veel restaurants en pensions avondeten bestellen, `cena`. Vaak bestaat dit eveneens uit een lichte soep vooraf en een hoofdgerecht. Daarnaast is het ook mogelijk om `a la carte` te bestellen. Dit is meestal wel veel duurder. Veel mensen - met name jongeren - eten `s avonds gefrituurde kip met patat, een hamburger of pizza. Meestal wordt niet meer dan 6 tot 15 bs. hieraan uitgegeven.

In alle steden zijn vegetarische restaurants met zeer wisselende kwaliteit. Het is in ieder geval de moeite waard om van alles te proberen.

Als je geen zin hebt in een warme lunch, is het heel goed mogelijk om zelf je middageten samen te stellen op zijn Hollands met brood, kaas, ham, fruit en yoghurt of melk. Je bent dan echter vaak duurder uit dan in een pension!

Fruit is in overvloed te koop en zeer goedkoop. Met name in de maanden januari tot en met april is bijna alles te krijgen: druiven, papaya, mango, perzik, vijgen, appels, peren, banaan, sinaasappel, ananas, chirimoya, pruimen en ook veel avocado.

De meeste vrijwilligers en stagiaires willen graag het één en ander uit de Boliviaanse keuken proberen, maar zijn toch ook blij met de restaurants waar een gevarieerd menu gepresenteerd wordt, nationaal en internationaal. Beroemd is de koffie en de appeltaart bij Alexander Coffee, de lama-steak bij 100% Natural en de vis bij Angel Colonial.

Kijk voor meer informatie over de Boliviaanse keuken op deze website bij ´links´.

Uitgaan

Het uitgaansleven in de grote steden verschilt niet zo veel van Nederland. Er zijn veel cafés waar mensen eerst iets gaan drinken. Er worden vaak kaart- of dobbelspelletjes gespeeld. Later gaat men naar een discotheek of karaoke. Er zijn discotheken waar met name Spaanstalige muziek wordt gedraaid (salsa, merengue, cumbia en nationale muziek), en er zijn plaatsen waar met name Engelstalige muziek wordt gewaardeerd. Er wordt veel gedanst en opvallend weinig gerookt.

Met name in La Paz vind je diverse `traditionele peñas´. Restaurants waar verschillende muziekgroepen met name nationale muziek live ten gehore brengen. Meestal zijn deze peñas niet zo erg traditioneel, maar aangepast aan het toerisme. Toch is het wel de moeite waard om een keer een dergelijke peña te bezoeken.

In de grote steden zijn de bioscopen van redelijke kwaliteit. Amerikaanse films worden vaak eerder in Zuid Amerika vertoond dan in Europa. De meeste films zijn commercieel, Amerikaans of Europees.

Bolivia is niet erg rijk aan theater. Toch zijn er regelmatig voorstellingen in de plaatselijke gemeentelijke theaters: ballet, toneel en poëzie en af en toe klassieke muziek of jazz.

Er zijn gedurende het hele jaar veel nationale en regionale feestdagen en festiviteiten. We zullen alle vrijwilligers en stagiaires op de hoogte houden van allerlei mogelijke activiteiten.