Landschap en klimaat

Bolivia is een presidentiële republiek in Zuid-Amerika. Bolivia is qua oppervlakte het vijfde land van Zuid-Amerika en meet 1.098.581 km2. Het is daarmee ongeveer 26x zo groot als Nederland. Bolivia ligt in het centrum van het Andesgebergte dat van noord naar zuid over het Zuid-Amerikaanse continent loopt. Het Boliviaanse Andesgebergte bestaat uit twee evenwijdig lopende bergketens. Daartussen ligt een hoogvlakte (Altiplano) die op een hoogte van ca. 4000 meter ligt. De oostelijke bergketen heet de Cordillera Oriental en daar komen toppen voor tot 6500 meter hoogte. De westelijke bergketen heet Cordillera Oriental en kenmerkt zich door veel vulkanische activiteit en droge woestijnachtige gebieden. De hoogvlakte (Altiplano) grenst in het noorden aan het Titicaca-meer en in het zuidwesten aan een gebied met woestijnen en zoutmeren. Het Titicaca-meer ligt 3810 meter boven de zeespiegel, heeft een oppervlakte van 8800 km2, is tot 400 meter diep en is het hoogst bevaarbare meer ter wereld.
Ten zuiden hiervan gaat dat gebied over in een valleiengebied (valles) die nog altijd op 2000 à 3000 meter hoogte liggen. Het noordelijke gedeelte van de laagvlakte behoort tot het stroomgebied van de Amazone. Hier vinden we regenwoud (Oriente) dat naar het zuiden overgaat in een savanne-achtig landschap met grasvlaktes (pampas). In het zuidwesten liggen uitgestrekte salpeterwoestijnen en zoutmoerassen.

De Andesmassieven verdelen Bolivia in klimaatzones en zijn voor het klimaat dé bepalende factor. In het noordelijk gelegen Amazonegebied is het klimaat tropisch en vochtig, in het zuidoosten is het droog en heet, in de valleien is het vrij koel en in het hoogland is het koud. Het regenseizoen valt in de zomer, van december tot april. De winter die van mei tot augustus duurt, is het droge seizoen. Op de oostelijke bergketen, de Cordillera Oriental, valt de meeste sneeuw en behoorlijk veel regen op de wat lagere delen. Op de westelijke bergketen, de Cordillera Occidental, valt zeer weinig neerslag. Door de constante temperatuur (9°C) van het Titicaca-meer heerst er rond dit meer een mild klimaat. In het zuiden en de zuidwesthoek van het land wordt het steeds kouder en kan het ’s winters streng vriezen. In het hoge Andesgebergte is de winter zonnig en droog. Op 4000 meter hoogte is het 10-15°C, maar voelt het door de felle zon warmer aan. ’s Nachts daalt de temperatuur tot onder het vriespunt. De gemiddelde zomertemperatuur ligt soms maar enkele graden hoger dan in de winter doordat het ’s zomers regelmatig regent en bewolkt is.

Bevolking

Bolivia telde in 2000 ca. 8.150.000 inwoners. Gemiddeld wonen er ca. 7,5 inwoners per km2. Driekwart van de bevolking leeft in de steden en in de valleien van het Andesgebergte. Ca. 56% van de bevolking bestaat uit indianen, ca. 30% uit mestiezen van indiaans/blanke afkomst, ca. 10% van (meest Spaanse) blanke afkomst en ca. 4% zijn negers en van Aziatische afkomst. 60% woont in de steden, 20% meer dan in 1976, dus de verstedelijking neemt in snel tempo toe. De grootste steden zijn La Paz, Santa Cruz, Cochabamba, El Alto (ca. 446.000), Oruro, de hoofdstad Sucre en Potosí. El Alto, een voorstad van La Paz, is de snelst groeiende stad van Bolivia. De samenstelling van de bevolking verschilt van plaats tot plaats: in La Paz is de helft van de bevolking indiaans en de bevolking van Santa Cruz bestaat voor driekwart uit mestiezen en Europeanen. De gemiddelde levensverwachting in Bolivia is ca. 64 jaar. 41,2% van de bevolking is jonger dan 15 jaar; slechts 4,3% is 65 jaar of ouder. Helaas heeft Bolivia de hoogste zuigelingensterfte van Zuid-Amerika; per 1000 levend geboren kinderen stierven er in 2000 in het eerste levensjaar 63,7 kinderen. De bevolkingsgroei bedroeg in 2000 1,83%. De gemiddelde levensverwachting is 63,7 jaar.
De Quechua- en de Aymará- indianen zijn het grootst in aantal. Er leven ca. 2,5 miljoen Quechua en ca. 2 miljoen Aymará in Bolivia. De Aymará leven rond het Titicaca-meer en rond La Paz. De Quechua wonen met name in de overige gedeelten van het Andesgebergte. In de laaglanden leven veel kleinere indianenstammen zoals de Baures en Moxo- indianen. Een bekende stam is de Guaraní die in het zuiden van Bolivia leven. Nog maar ca. 30.000 indianen leven zoals ze altijd geleefd hebben, de rest is al beïnvloed door de westerse leefwijzen. Nomadische groepen worden bedreigd door houtkap, ziektes en kolonisatie van hun leefgebied. In totaal leven er 32 indiaanse volkeren in Bolivia.

Bron: http:www.landenweb.com

Cultuur en tradities

De invloed van de Inca's in Bolivia is nog duidelijk te zien. Veel ruïnes zijn nu nog te bewonderen. Een eeuwenoude traditie die gelukkig ook niet verloren is gegaan, is het weven van kleden in diverse kleuren en patronen. Een ander belangrijk onderdeel van de traditionele kleding is de hoed. Deze verschilt per regio en er zijn wel meer dan 100 verschillende soorten, variërend van bolhoedjes tot cowboyhoeden. Er zijn veel festivals in Bolivia, die altijd gepaard gaan met veel drank, eten en dansen. Elk gebied heeft zijn eigen instrumenten, muziek en dansen, maar in elke soort van Boliviaanse muziek is de Spaanse invloed hoorbaar. Enkele instrumenten zijn fluiten, trommels, charango (een kleine gitaar) en de zampoña, een panfluit in alle maten met veel pijpjes met verschillende tonen. De liedjes in het westelijk gebied zijn vaak melancholisch zoals de huayño, tinku en morenada. Ten oosten zijn de liedjes vaak vrolijk en om the dansen zoals de saya, cueca en taquirari. Sommige liedjes zijn beroemd in Europa zoals "El condor pasa", "Llorando se fue" (beter bekend als Lambada).

Sociaal politieke situatie

Bolivia is één van de armste landen van Zuid-Amerika. Het merendeel van de Boliviaanse bevolking slaagt er niet in te voorzien in zijn basisbehoeften. Volgens gegevens van de Boliviaanse autoriteiten leeft 60% van de bevolking in armoede en 32% in extreme armoede. Hoewel sociale indicatoren m.b.t. levensverwachting, gezondheid, onderwijs, voeding- in het laatste decennium in absolute termen zijn verbeterd, blijft Bolivia laag scoren op de Human Development Index van de UNDP (2000: 104de plaats van 162 landen). De alfabetiseringsgraad van volwassenen is de laatste jaren gestegen tot 85%. Bijna een derde van de plattelandsbevolking en meer dan een derde van de vrouwen op het platteland zijn evenwel nog analfabeet. Tijdelijke en permanente migratie naar de steden houdt aan. De bescheiden economische groei van de laatste jaren (gemiddeld 4% per jaar), welke in belangrijke mate werd geabsorbeerd door de bevolkingsgroei (gemiddeld 2,5% per jaar), heeft geen verbetering gebracht in de inkomensverdeling van het land.

In oktober 2003 was Bolivia wereldwijd in het nieuws vanwege de ´Gasoorlog`. Hiermee wordt een conflict over de exploitatie van de natuurlijke gasreserve (de grootste in Zuid-Amerika) in Bolivia aangeduid. De reserves zijn ontdekt in het midden van de jaren negentig en bevinden zich in de zuidoostelijke provincie Tarija. Het conflict gaat met name over het wel of niet exporteren of industrialiseren.
In oktober 2004 hebben protestmarsen en opstanden geleid tot tientallen doden. Lokale groepen en vakbonden vroegen om het aftreden van president Gonzalo Sánchez de Lozada. Na zijn afteden werd vice-president en voormalig journalist Carlos Mesa 18 oktober tot president benoemd.

Uiteindelijk is het Carlos Mesa ook niet gelukt om het ambtstermijn af te ronden. Onder druk van stakingen, protesten en blokkades (die met name gericht waren op het parlement en niet op de president zelf) is hij in juni 2005 afgetreden.

De hoogste rechter van Bolivia, Eduardo Rodriguez Veltzé, nam noodgedwongen het roer over van Carlos Mesa. Deze interim president- die veel steun en respect kreeg van de bevolkin- heeft verkiezingen uitgeschreven voor december 2005.

Tijdens de verkiezingsstrijd bleek dat de traditionele partijen MNR, MIR en ADN geen enkele kans meer maakten. De nieuwe partij ´PODEMOS´ (we kunnen het) van Jorge ´Tuto´Quiroga leek in eerste instnatie een goede kans te maken om te winnen, maar al snel bleek dat de bevolking deze partij toch beoordeelde als ´oude wijn in nieuwe kruiken´ omdat veel mensen uit deze partij uiteindelijk tóch uit de oude, traditionele partijen bleken te komen.

De uiteindelijke winnaar van de verkiezingen was de MAS partij van Evo Morales. Veel mensen waren blij: eindelijk een man van het volk, een indigena als president. Anderen konden het maar moeilijk geloven: een boer zonder goede opleiding, niet eens middelbare school afgemaakt en dan president?

Inmiddels is Evo Morales zes maanden aan het regeren en zijn populariteit schommelt enorm. De zo gewenste Asamblea Constituyente (volksvergadering om de grondwet te herschrijven) is in augustus 2006 geïnstaleerd. Het is nog spannend hoe het hen zal vergaan tijdens het jaar waarin ze de grondwet zullen herschrijven.

Evo Morales heeft goede banden met Cuba en Venezuela en geeft aan weinig te maken te willen hebben met de VS. Dit laatste is een heikel punt: Bolivia is afhankelijk van buitenlandse hulp, waaronder van de VS. Daarnaast is het de vraag of het de Boliviaanse economie ten goede zal komen als bepaalde handelsverdragen met de VS niet zullen worden hernieuwd.

Vooralsnog is het rustig in Bolivia. Minder stakingen en protesten als voorheen, maar evengoed zijn er sectoren die het niet eens zijn met de president, de regering en er zijn sectoren (met name hogere middenklasse en hogere klassen) die met spanning afwachten wat deze nieuwe regering allemaal in petto heeft.